Fransa'da ötanazi yasasına anayasal onay: Macron'un vaadi gerçekleşti

Fransa'nın en yüksek anayasa otoritesi Anayasa Konseyi, iyileşmesi mümkün olmayan rahatsızlıklara sahip yetişkinlere ötanazi hakkı tanıyan yasayı onayladı. Konsey, yasanın bazı hükümlerinin ise netleştirilmesi gerektiğine hükmetti.

Fransa, ötanaziyi yasal hale getiren beşinci ülke oldu

Anayasa Konseyi'nin verdiği onayla Fransa, Hollanda, Belçika, İsviçre ve Kanada'nın ardından ötanazinin yasal bir hak olarak tanındığı ülkeler kervanına katıldı. Yıllar süren yoğun tartışmaların ardından Temmuz ayında Fransız parlamentosunda kabul edilen düzenleme, tedaviye yanıt vermeyen ağır hastalıklara sahip belirli yetişkinlere bu hakkı tanıyor.

Macron için önemli bir siyasi zafer

Yasanın geçirilmesi, 2022'de ikinci dönem için Cumhurbaşkanı seçildiği kampanya sürecinde ötanazi düzenlemesini vaat eden Emmanuel Macron için kritik bir zafer anlamına geliyor.

Ötanazi hakkı hangi şartlarda geçerli?

Ötanazi uygulamasından yararlanabilmek için hastanın belirli kriterleri karşılaması gerekiyor:

• Hastanın reşit olması,
• Fransız vatandaşı olması veya uzun süreli ikamet iznine sahip bulunması,
• Tedaviye yanıt vermiyor olması ya da tedaviyi almayı veya bırakmayı tercih etmesi durumunda "dayanılmaz ağrılardan" muzdarip olduğunu beyan etmesi.

Karar süreci nasıl işleyecek?

Bir hekim, öncelikle hastanın uygunluğunu teyit etmekle yükümlü olacak. Ardından oluşturulan bir heyet, kriterlerin karşılanıp karşılanmadığını değerlendirecek. Heyetin onay vermesi halinde son karar, hekim ve hastanın birlikte vereceği değerlendirmeye bırakılacak. Hasta, istediği her an onayını geri çekme hakkına sahip olacak.

Uygulama detayları ve vicdan maddesi

Yasaya göre ölümcül maddenin prensipte hasta tarafından kendi kendine uygulanması öngörülüyor. Ancak fiziksel olarak bunu yapamayacak durumda olan hastalar için bir sağlık çalışanının nihai kararı uygulayabileceği belirtiliyor.

Anayasa Konseyi, yasayı onaylarken sağlık çalışanlarına prosedüre katılmayı reddetme imkânı tanıyan "vicdan maddesi" de dahil olmak üzere bazı hükümlerin açıklığa kavuşturulması gerektiğini vurguladı.

Özel sağlık kuruluşlarına da uyum zorunluluğu

Anayasal otorite, ötanaziyi misyonlarına açıkça aykırı bulan özel sağlık kuruluşlarının da -bölgedeki tek alternatif olmaları halinde- yasaya uymak zorunda olduğuna dikkat çekti. Bu hüküm, özellikle küçük yerleşim yerlerinde hastaların erişim hakkının güvence altına alınmasını hedefliyor.