Hürmüz Boğazı'nda kritik viraj: İran ve Umman anlaşmaya çok yakın

Uluslararası enerji ticaretinin en kritik su yollarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın geleceğine ilişkin diplomatik trafik hız kazandı. İran ve Ummanlı müzakerecilerin, boğazın gemi geçişlerine açılmasını öngören anlaşma taslağına son şeklini verdiği ve metnin İran Lideri Mücteba Hamaney'in onayına sunulduğu öğrenildi.

Anlaşma taslağı Hamaney'in masasında

Diplomatik kaynaklara göre taraflar, hafta sonuna kadar anlaşmayı kamuoyuna duyurmaya hazırlanıyor. Ancak Tahran yönetimi, iki ülke arasında varılacak mutabakatın boğazın derhal yeniden açılacağı anlamına gelmediğini vurguladı. Görüşmelerin, ABD ile İran arasındaki Hürmüz sorununa geçici bir çözüm sunacağı ve iki ülke arasındaki müzakerelerin sürmesi için yeni bir zemin oluşturacağı belirtildi.

Tahran'ın ABD'den talepleri

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ülkesinin ABD'den bir dizi güvence talep ettiğini açıkladı. Bu talepler arasında İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının kaldırılması, Tahran'a yeniden uygulanan yaptırımların ele alınması ve İran'ın dondurulmuş varlıkları konusunda müzakerelerin yeniden başlatılması yer alıyor. ABD'li üst düzey yetkililer görüşmelerin olumlu ilerlediğini doğrularken, olası bir anlaşmanın içeriğine ilişkin herhangi bir ayrıntı paylaşılmadı.

Trump'tan diplomasi mesajı, güç kullanımı sinyali

Oval Ofis'te açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, İran'la bir anlaşmayı tercih ettiğini ancak diplomasinin başarısız olması durumunda güç kullanımının hâlâ masada bir seçenek olduğunu söyledi. Trump, "Savaş bence çok yakında bitecek. (İran'ın) Daha fazla dayanabileceklerini sanmıyorum" ifadesini kullandı. Müzakerelere bizzat dahil olduğunu belirten Trump, Hürmüz konusunda Tahran'la tam olarak anlaştıklarını söylemek için erken olduğunu ancak sürecin ilerlediğini dile getirdi.

Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran ile yaşanan gerilimin çözümü için askeri, ekonomik ve diplomatik tüm araçların devreye sokulacağını kaydetti. Vance, İranlıların "zor insanlar" olduğunu ve Tahran yönetiminin karmaşık bir yapıya sahip bulunduğunu belirterek ülke içinde hem savaşın sona ermesini isteyen hem de çatışmaların sürmesinden yana olan kesimlerin mevcut olduğunu söyledi.

İran için Hürmüz en büyük koz

Wall Street Journal'ın analizine göre Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetini ABD ve İsrail'in ileride planlayabileceği askeri harekâtları engellemek için elindeki en güçlü koz olarak görüyor. Bu stratejik konum, müzakerelerde İran'ın elini güçlendiren en önemli unsur olarak değerlendiriliyor.

Trump'tan Vance'e gizli destek

Öte yandan ABD basınına yansıyan haber, 2028 başkanlık yarışına ilişkin dikkat çekici bir iddia ortaya koydu. Bağışçılarla gerçekleştirdiği özel bir görüşmede Trump'ın, Başkan Yardımcısı JD Vance'in 2028 seçimlerini kazanmasını istediğini söylediği öne sürüldü. İsimleri gizli tutulan iki kaynağa göre Trump, yaklaşık iki hafta önce Oval Ofis'te düzenlenen toplantıda "Günün sonunda JD'yi seçmemiz gerekiyor" dedi. Trump'ın Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasındaki seçenekleri değerlendirmeye devam ettiği ve Vance'e henüz kamuoyu önünde açık bir destek vermediği belirtildi. Danışmanlar ise Trump'ın kararının kesinleşmediğini ve bu rekabetin yarattığı atmosferden keyif aldığını ifade etti.