İran'dan Kızılhaç'a kritik mektup: '3 pilotumuz Katar'ın elinde'

İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı Kayıpları Arama Komitesi Komutanı Tuğgeneral Seyed Mohammad Bagherzadeh, Uluslararası Kızılhaç Komitesi Başkanı Mirjana Spoljaric Egger'e gönderdiği resmi mektupta, altı ay önce Katar tarafından ele geçirildiği iddia edilen üç İranlı pilotun akıbetinin araştırılmasını talep etti.

İki Su-24 Katar Tarafından Düşürülmüştü

Wana Haber Ajansı'nın aktardığına göre olay, 2 Mart 2026'da yaşandı. Katar Savunma Bakanlığı, İran'a ait iki Su-24 savaş uçağının Katar hava kuvvetleri tarafından düşürüldüğünü açıklamıştı. Doha aynı gün, yedi balistik füzenin hava savunma sistemleri, beş insansız hava aracının ise Katar Hava ve Deniz Kuvvetleri tarafından engellendiğini duyurmuştu.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Majed bin Mohammed Al-Ansari ise olayın ardından iki uçağın mürettebatının kayıp olduğunu ve arama çalışmalarının sürdüğünü belirtmişti.

Üç Pilot Katar'ın Elinde mi?

İranlı generalin mektubuna göre Javad Salehi, Abdolmajid Dashtian ve Omran Behrooshian adlı üç pilot, hava operasyonunun ardından Katar güçleri tarafından sağ olarak ele geçirildi. İran'a göre söz konusu iki Su-24, 28 Şubat 2026'da İran'a yönelik saldırıların ardından başlatılan karşı operasyon kapsamında Katar'daki askeri hedeflere yönelmişti.

Mektupta uçakların görev sırasında başlangıçta başarılı olduğu, ancak dönüş yolunda hava savunma sistemleri tarafından vurulduğu ve pilotların uçaklardan atlamak zorunda kaldığı belirtildi. Dört mürettebat üyesinden biri olan Majid Kazemi hayatını kaybederken, diğer üç kişinin Katar güçleri tarafından sağ olarak yakalandığı öne sürüldü.

'Altı Aydır Aileleriyle Görüştürülmüyorlar'

Tuğgeneral Bagherzadeh, Katar makamlarının üç askerin aileleriyle iletişim kurmasına izin vermediğini ve resmi soruşturmacılarla temaslarını da engellediğini iddia etti. Tahran yönetimi, bu uygulamaların uluslararası insancıl hukuk kurallarına aykırı olduğunu savundu.

İran'ın mektubunda, Katar'ın savaş esirlerine ilişkin Cenevre Sözleşmeleri kapsamındaki yükümlülükleri ihlal ettiği öne sürülerek özellikle Üçüncü Cenevre Sözleşmesi'nin 70 ve 78'inci maddelerine atıf yapıldı. Söz konusu maddeler, savaş esirlerinin yakalandıklarını ailelerine ve Kızılhaç'ın Merkezi Arama Ajansı'na bildirebilmelerine, koruyucu güçlerin ve Kızılhaç temsilcilerinin önünde talep ve şikâyette bulunabilmelerine ilişkin hakları güvence altına alıyor. Ayrıca ağır yaralı veya hasta savaş esirlerinin ülkelerine geri gönderilmesine ilişkin düzenlemeye de dikkat çekildi.

Kızılhaç'tan 'Acil Kontrol' Talebi

İran Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı Kayıpları Arama Komitesi, Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nden üç pilotun durumunu derhal araştırmasını istedi. Tahran, Kızılhaç'ın Katar'da tutulduğu öne sürülen pilotlarla bizzat görüşmesini, sağlık durumlarını kontrol etmesini ve elde edilen bilgileri İran makamlarına iletmesini talep etti.

İran ayrıca Kızılhaç'ın pilotların hızla serbest bırakılmasını kolaylaştırmasını istedi. İranlı general, üç askerin durumuna ilişkin derin endişe duyduklarını belirterek, Kızılhaç'ın insani yetkileri çerçevesinde harekete geçmesi çağrısında bulundu.

Pilotların Akıbeti Hâlâ Belirsiz

Olayın yaşandığı gün Katar makamları, iki İran Su-24'ünün düşürüldüğünü doğrulamış ancak mürettebatın akıbetine ilişkin ayrıntı vermemişti. Ertesi gün Katar Dışişleri Bakanlığı, mürettebatın kayıp olduğunu ve arama çalışmalarının sürdüğünü açıklamıştı. İran'ın aylar sonra Kızılhaç'a yaptığı başvuru, üç mürettebat üyesinin hayatta olduğu ve Katar'ın elinde tutulduğu iddiasını uluslararası gündeme taşıdı.