İsrail'in 'E1' Yerleşim Oyunu: Doğu Kudüs'te 1234 Konutluk İhale Tartışma Yarattı

İsrail hükümetinin, işgal altındaki Doğu Kudüs'te yürüttüğü tartışmalı "E1" Yahudi yerleşim projesine ilişkin daha önce verdiği taahhütleri bir kenara iterek 1234 konutluk ilk ihaleyi sessiz sedasız yayımladığı ortaya çıktı.

Taahhütler Askıya Alındı

İsrailli sivil toplum kuruluşları Ir Amim, Bimkom ve Peace Now (Şimdi Barış) tarafından yapılan ortak açıklamada, İsrail hükümetinin Devlet Savcılığı aracılığıyla sunduğu resmi taahhütten geri adım attığı bildirildi. Açıklamaya göre ihale, projeyle ilgili hukuki süreç Kudüs Bölge Mahkemesinde devam ederken ve devlet henüz dilekçeye resmi yanıtını sunmamışken yayımlandı.

Devlet Savcılığı, 19 Temmuz'da davacılara önümüzdeki 2-3 ay içinde "E1" ile ilgili herhangi bir ihalenin beklenmediğini ve bir ihale açılmasına karar verilmesi halinde önceden haber verileceği sözünü vermişti. Ancak hükümet bu sözünü tutmayarak hiçbir ön uyarı yapmaksızın ilk ihaleyi yayımladı. Davacılar durumu ancak ihalenin yayımlanmasını kutlayan resmi bir duyuru aracılığıyla öğrenebildi.

30 Yıllık Erteleme Sona mı Eriyor?

İsrailli sivil toplum kuruluşları, birbirini izleyen İsrail hükümetlerinin, işgal altındaki Batı Şeria'nın coğrafi bütünlüğünü böleceği, Doğu Kudüs'ü Batı Şeria'nın geri kalanından izole edeceği ve iki devletli çözüm şansını ciddi şekilde baltalayacağı yönündeki uluslararası tepkiler nedeniyle bu projeyi 30 yılı aşkın süredir ertelediğini vurguladı.

Kısmi bir ihalenin yayımlanmasının ciddi soru işaretleri yarattığı ifade edilen açıklamada, bu adımın hukuki denetimi ile medyanın ve kamuoyunun ilgisini sınırlandırarak projeyi hayata geçirme çabası olduğu değerlendirmesine yer verildi. Açıklamada, "Sadece bu aşamanın dahi uygulanması sahada geri dönülemez fiili durumlar yaratacak; uzun vadeli siyasi ve coğrafi sonuçlar doğuracaktır" ifadeleri kullanıldı.

FKÖ'den Sert Tepki: 'Planlamadan Fiili Uygulamaya Geçildi'

Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı (Utanç Duvarı) ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Heyetinden yapılan açıklamada, İsrail'in bu adımıyla "E1 projesini ilhak haritalarından çıkarıp fiilen uygulamaya koyduğu" belirtildi.

İhalenin sıradan bir konut projesi veya Maale Adumim Yahudi yerleşim biriminin yerel bir genişlemesi olarak görülemeyeceği vurgulanan açıklamada, bunun Kudüs ile Ürdün Vadisi (El-Ağvar) arasındaki bölgeyi yeniden şekillendirmeyi hedefleyen jeopolitik bir projenin uygulama adımı olduğu kaydedildi.

12 Bin Dönümlük Tartışmalı Alan

Açıklamada, E1 planının Kudüs ile Maale Adumim Yahudi yerleşim birimi arasında yaklaşık 12 bin dönümlük bir alana yayıldığı ve konut, sanayi, turizm ile altyapı ağlarından oluşan entegre bir sistemden meydana geldiği bilgisi paylaşıldı.

Bu adımın uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2334 sayılı kararının açık bir ihlali olduğu hatırlatılan açıklamada, ihalenin amacının Kudüs'ü tecrit etmek, Filistinli ve Bedevi toplulukları kuşatmak ve Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki bağlantıyı kesmek olduğu vurgulandı.

Tarihsel olarak Doğu Kudüs'ün bir parçası olan ancak Ayrım (Utanç) Duvarı'nın Batı Şeria kısmında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye'nin yakınına inşa edilen "Maale Adumim" yerleşim birimini Kudüs'e bağlamak için başlatılan proje kapsamında, 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilerek 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa edilmesi planlanmıştı. Toplamda 3 bin 401 konut onaylanan projenin 1234 konutluk ilk ihalesi yayımlanmış oldu.