Kolombiya'da 7,4'lük depremde cam bile kırılmadı: 'Mucize Şehir' Armenia'nın 27 yıllık sırrı

Kolombiya'nın batısında 10 Ağustos'ta meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki deprem, ülke genelinde büyük tedirginlik yarattı. Ancak Armenia şehri sarsıntıyı adeta hasarsız bir şekilde geride bıraktı. Şehir, bu olağanüstü durum sebebiyle kısa sürede "La Ciudad Milagro" (Mucize Şehir) olarak anılmaya başlandı.

70 yıllık profesörün gözünden deprem anı

Armenia'da yaşayan 70 yaşındaki üniversite profesörü Humberto Reyes, deprem anında eşiyle vedalaştığı sırada sarsıntıyla karşılaştı. 1999 yılında yaşadığı 6,2 büyüklüğündeki depremi hatırlayan Reyes, saniyeler içinde toparlanarak dolabın yanına geçti ve çök-kapan-tutun pozisyonu alarak sarsıntının sona ermesini bekledi. Eşi de yatağın yanında aynı pozisyonu almıştı. Sarsıntı sona erdiğinde dışarıdan ambulans sesleri duyuldu ancak bir süre sonra tüm sesler kesildi.

1999'un yıkımından 27 yıl sonra zafer

Armenia, 1999 yılında yaşanan 6,2 büyüklüğündeki depremde binalarının yüzde 60'ını kaybetmiş ve yaklaşık bin kişiyi kaybetmişti. Ancak o tarihten sonra şehirde başlatılan kapsamlı dönüşüm programı, 27 yıl sonra yaşanan çok daha büyük bir depremde hiçbir hasar meydana gelmemesini sağladı. Şehirde yılda iki kez deprem tatbikatı yapılması, arama kurtarma birimlerinin güçlendirilmesi ve sıkı yapı denetimleri bu başarının temel unsurları oldu.

1 milyar dolarlık yeniden inşa fonu

Kolombiya ekonomisinde kahve tarımı açısından kritik bir konuma sahip olan Armenia'nın içinde bulunduğu bölge, 1999 depreminin ardından Kahve Ekseni Yeniden İnşa Fonu (FOREC) kapsamında yeniden inşa edildi. Yaklaşık 1 milyar dolarlık bu fonla şehir 15 bölgeye ayrılarak detaylı şekilde incelendi. Fonun genel müdürü Everardo Murillo, mühendisler ve sismologlar tarafından desteklenen süreci "hızlı uygulama için yavaş planlama" olarak tanımladı.

Yetkililer ve uzmanlardan değerlendirme

Armenia Belediye Başkanı James Padilla, depremin ardından yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Kendimizi tam olarak böyle bir şeye hazırladık. Olası bir depremin ardından ihtiyaç duyulacak birimleri daha aktif ve güçlü hale getirdik. Son yıllarda yaptığımız tüm tatbikatlar şehrimizi depreme karşı dayanıklı kılmak içindi."

Kolombiya'nın deprem riski konusunda en önde gelen uzmanlarından yapı mühendisi Omar Cardona ise durumu şu sözlerle değerlendirdi: "Deprem, eski ve kötü inşa edilmiş yapıların hepsini yerle bir etti. Ama Armenia'da artık böyle binalar bulunmuyor. Bu tarz binalar, depremlerin her zaman tahsil etmeye geldiği bir bedeldir."

Mikrozonifikasyon uygulamasıyla güvenli yapılaşma

Şehir, Kolombiya genelinde toprak yapısını ve afet risklerini mahalle mahalle inceleyerek neresine kaç katlı bina yapılabileceğini belirleyen mikrozonifikasyon uygulamasının hayata geçirildiği ilk yerlerden biri oldu. Uzmanlar, 27 yıl önce alınan derslerin ve titiz planlamanın Armenia'yı 7,4 büyüklüğündeki depremde adeta bir kaleye dönüştürdüğünü vurguladı.