Trump yönetiminin İran'la gizli diplomasi trafiği: Devrim Muhafızları'na doğrudan kanal arayışı

ABD merkezli haber sitesi Axios'un üç yetkili kaynağa dayandırdığı habere göre, Donald Trump yönetimine bağlı müzakereciler, mayıs ayının ortalarında İran'la savaşı sona erdirmenin yollarını ararken alışılmadık bir yönteme başvurdu. İranlı resmi müzakerecilerin Devrim Muhafızları'nın görüşlerini ne ölçüde yansıttığından emin olamayan ABD heyeti, doğrudan Devrim Muhafızları liderliğiyle temas kurma arayışına girdi.

Barzani arabulucu olarak devrede

Bu kapsamda Beyaz Saray'ın, hem ABD yönetimi hem de Devrim Muhafızları nezdinde güvenilir bir figür olarak değerlendirilen Irak Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani'den yardım istediği öne sürüldü. Böylece Washington, İran'ın resmi müzakere heyetini devre dışı bırakarak orduyla bire bir görüşme kanalı açmayı hedefledi.

Şifreli telefon hattı kuruldu

Habere göre ABD'li yetkililer, İran İslami Danışma Meclisi Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Washington ile anlaşma yapma yetkisine sahip olup olmadığından, bir anlaşmaya varılsa bile Devrim Muhafızları'nın bunu engelleyip engellemeyeceğinden emin değildi. Bu belirsizlik üzerine alternatif iletişim kanalları devreye sokuldu.

10 Mayıs'ta dönemin ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard, Başkan Trump'ın onayıyla Barzani ile temasa geçerek Devrim Muhafızları Komutanı General Ahmed Vahidi ile doğrudan bağlantı kurulmasına aracılık etmesini talep etti. Dört gün sonra, 14 Mayıs'ta bir İranlı yetkili, Barzani'nin Erbil'deki ofisine şifreli bir telefon teslim etti ve iki isim güvenli bir görüşme gerçekleştirdi.

Görüşmede Barzani, Devrim Muhafızları'nın müzakerelere bakışını sordu. Vahidi'nin olumlu yanıt vermesi üzerine bu bilgi önce Gabbard'a, ardından da Beyaz Saray'a aktarıldı.

Erbil'de gizli zirve planı suya düştü

Bu ilk temaslar, kısa sürede daha kapsamlı bir girişime dönüştü. Barzani'nin ev sahipliğinde ve arabuluculuğunda, ABD ile İran'dan üst düzey yetkililerin Erbil'de bir araya gelmesi planlandı. Ancak Tahran bu öneriyi doğrudan reddetmese de İsrail istihbaratının Kuzey Irak'taki geniş ağı nedeniyle İran heyetinin Erbil'e intikalinde güvenlik riskleri bulunduğu gerekçesiyle toplantı gerçekleşmedi.

Haberde, Barzani'nin o tarihten bu yana Beyaz Saray'a müzakerelerin yeniden başlatılması konusunda arabuluculuk teklifini sürdürdüğü bilgisi de paylaşıldı.

USS Abraham Lincoln'ın lojistik krizi İran'dan kaynaklanıyormuş

The New York Times'ın haberine göre, son dönemde USS Abraham Lincoln uçak gemisi başta olmak üzere ABD donanmasının yaşadığı tedarik sorunlarının kökeni savaşın ilk günlerine uzanıyor. İran'ın savaşın başında Bahreyn'deki ABD Donanması üssünü füzeler ve saldırı dronlarıyla ağır biçimde vurması, donanmanın onlarca yıldır kullandığı kritik lojistik merkezin büyük ölçüde tahrip olmasına yol açtı.

Bu kayıp üzerine ABD Donanması, savaş uçaklarının operasyonlarını ve İran limanlarına yönelik ablukayı sürdürebilmek için yeni bir tedarik hattı kurmak zorunda kaldı. Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia ana lojistik üs olarak konuşlandırıldı; ancak bu nokta, Umman Körfezi'nde görev yapan iki ABD uçak gemisi taarruz grubuna yaklaşık 3 bin 500 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Mesafe, gıda, yakıt, mühimmat ve temel malzeme sevkiyatını ciddi ölçüde zorlaştırıyor.

Katar-İran hattında pilot gerilimi sürüyor

İran ile Katar arasında savaş pilotlarının akıbeti üzerinden tırmanan gerilim ise devam ediyor. Tahran, ABD-İran savaşının başındaki bir operasyon sırasında iki savaş uçağının Katar hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü ve üç pilotun esir alındığını ileri sürerken, Katar bu iddiaları kesin bir dille reddetti. Katar yetkilileri, İran'ın açıklamalarının "yanıltıcı" olduğunu belirterek şaşkınlıklarını dile getirdi.

İran, kaybolduğu belirtilen pilotların akıbetinin araştırılması için Katar'a uzman ekip göndermek istediğini kaydederken, iki ülke arasındaki diplomatik krize dönüşen bu konu, bölgesel gerilimi tırmandırmaya devam ediyor.