4 Kasım operasyonlarının üzerinden 10 yıl geçti. Dönemin HDP Eş Genel Başkanları Figen Yüksekdağ ve Selahattin Demirtaş ile birlikte 11 HDP milletvekilinin gözaltına alındığı operasyonda 9 milletvekili tutuklandı. Siyasi iktidarın terörsüz Türkiye hedefi ile Abdullah Öcalan'ın barış ve demokratik toplum olarak tanımladığı sürecin 2 yıllık olduğu bildirildi.
Meclisteki süreç komisyonunun hazırladığı raporda, AİHM ve AYM kararlarına eksiksiz uyum sağlanması, mevcut mekanizmaların güçlendirilmesi ve etkili yeni mekanizmalar oluşturulması önerildi. Çerçeve yasa çıkarılmasına rağmen Demirtaş ve Yüksekdağ, AİHM kararlarına rağmen cezaevinde tutuluyor.
Kobanê davasında 16 Mayıs 2024 tarihinde sonuçlanan kararla Demirtaş'a toplam 42 yıl, Yüksekdağ'a ise 30 yıl 3 ay hapis cezası verildi. Karar bir yıl boyunca tebliğ edilmedi. Gerekçeli kararın yazılmasının ardından istinaf mahkemesine gönderilen dosya iki yıldır incelenmeyi bekliyor.
AİHM, Demirtaş hakkında 20 Kasım 2018, 22 Aralık 2020 ve 8 Temmuz 2025 tarihlerinde üç kez hak ihlali kararı verdi. Son karar, Türkiye'nin itirazının 3 Kasım 2025'te reddedilmesiyle kesinleşti. Mahkeme, tutukluluğun devamı için yeterli ve ilgili gerekçe bulunmadığını, AİHS'nin 18'inci maddesinin ihlal edildiğini ve özgürlükten yoksun bırakmanın siyasi çoğulculuğu bastırma amacı taşıdığını belirtti.
Yüksekdağ ve diğerleri hakkında 8 Kasım 2022'de verilen kararda ifade özgürlüğü, kişi özgürlüğü ve güvenliği ile serbest seçim hakkının ihlal edildiği tespit edildi. Karar 3 Nisan 2023'te kesinleşmesine rağmen uygulanmadı. 6 Haziran 2023 tarihli başvuru kararında ise avukat-müvekkil görüşmelerinin izlenmesi ve gizliliğin ihlali nedeniyle savunma hakkının ihlali saptandı; Yüksekdağ ve Demirtaş'a 5 bin 500'er avro tazminat ödenmesine karar verildi.
Anayasa'nın 90'ıncı maddesi ve AİHS'nin 46'ncı maddesi uyarınca AİHM kararlarının bağlayıcı ve derhal yerine getirilmesi gerekiyor. Buna rağmen Demirtaş ve Yüksekdağ'ın tutukluluğu sürüyor. 1 Kasım 2015 genel seçimlerinde HDP, yüzde 10 barajını aşarak 59 milletvekiliyle Meclis'te temsil edildi. Milletvekili dokunulmazlıkları, AKP ve MHP'nin yanında dönemin CHP yönetiminin de desteğiyle 20 Mayıs 2015'te kaldırıldı; bu karar operasyonun yolunu açtı.
Kaynak: Evrensel
