ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'e sağlanan yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık güvenlik yardımının yıl sonunda durdurulacağını açıkladı. Açıklama İsrail yönetimi ile güvenlik ve ekonomi çevrelerinde endişe yarattı. Binyamin Netanyahu, ABD'deki değişimin yardımların sona ermesini kaçınılmaz kıldığını belirtti.
İsrail Savunma Bakanlığının yıllık yaklaşık 12 milyar şekel, 4 milyar dolar tutarında kaynak kaybedebileceği bildirildi. Maliye Bakanlığının karardan önceden haberdar olmadığı aktarıldı. Ortaya çıkabilecek finansman açığının kamu kaynaklarından karşılanması gerekebileceği belirtiliyor.
Dış İlişkiler Konseyi'nin (CFR) Ekim 2025 tarihli raporuna göre, İsrail'in 1948'den bu yana ABD'den aldığı ekonomik ve askeri yardımların enflasyona düzeltilmiş toplamı 300 milyar doları aşıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı ise cari dolar değerleriyle ikili yardımların 130 milyar doları geçtiğini bildirdi. Farklı hesaplama yöntemlerinden kaynaklanan tutar farkı, İsrail'in ABD dış yardımlarından en fazla yararlanan ülke olmasıyla birlikte açıklandı.
Ekim 2023'ten bu yana Washington yönetimi, üç yasal düzenlemeyle İsrail'e en az 16,3 milyar dolar doğrudan askeri yardım sağladı. Buna Nisan 2024'te onaylanan 8,7 milyar dolarlık paket ile 2024 ve 2025 yılları için ayrılan yıllık 3,8 milyar dolarlık ödenekler dahil edildi. Toplam desteğin 6,7 milyar doları füze savunma sistemlerine tahsis edildi.
ABD ile İsrail arasındaki 2019-2028 mutabakatına göre her yıl 3,3 milyar dolarlık Yabancı Askeri Finansman programı ve 500 milyon dolarlık ortak füze savunma desteği sağlanıyor. Yıl sonu kesintisi, mevcut yardım düzeninin 2028'den önce sona ermesi anlamına geliyor. ABD Dışişleri Bakanlığının Nisan 2025 verilerine göre 751 aktif savunma tedarik dosyasının toplam değeri 39,2 milyar dolar olarak kaydedildi.
Kaynak: Bloomberg HT
