Banka müşterilerinin ATM işlemlerinde sıkça karşılaştığı para unutma, kart kopyalama ve teknik arıza sorunları, hukuki boyutuyla yeniden gündeme geldi. Yargıtay tarafından verilen kararlar; ATM'de başkasına ait unutulan varlıkların alınmasından teknik arızalardan doğan zararlara kadar tarafların hak ve yükümlülüklerini ortaya koyuyor.
Yargıtay Ceza Dairelerinin yerleşik içtihatlarına göre, bir başkasının ATM haznesinde unuttuğu paranın veya cihaz üzerinde kalan kartın alınarak kullanılması suç olarak değerlendiriliyor. Yüksek mahkeme, hazinede unutulan parayı sahipsiz mal olarak nitelendirmiyor; paranın mülkiyetinin ve zilyetliğinin asıl sahibinde olduğunu, bankanın da bu değerleri koruma yükümlülüğü bulunduğunu vurguluyor.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili dairelerin kararlarında, müşterilerin ihmalleri de kusur oranına dahil ediliyor. ATM'de kartını unutan ya da kartı cihaz tarafından tutulan müşterilerin durumu vakit kaybetmeden bankaya bildirmesi gerekiyor. Kartın unutulması ile yetkisiz üçüncü kişilerin hesaptan işlem yapması arasında makul bildirim süresinin aşılması durumunda, hesap sahibi ağır kusurlu sayılabiliyor.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararlarında, ATM'lerde meydana gelen teknik aksaklıklar ve dolandırıcılık yöntemlerine karşı bankalara objektif özen yükümlülüğü yükleniyor. Paranın haznede kalması, sistemsel arızalar veya ATM'lere takılan kopyalama aparatları gibi durumlarda bankalar güven kurumu olmaları sebebiyle birinci derecede sorumlu tutuluyor.
ATM uyuşmazlıklarında olayın gerçekleşme biçimini ve sorumluları tespit etmek amacıyla dijital veriler esas alınıyor. İşlemin tam zamanı, paranın alıkonulup alıkonulmadığı ve işlem anındaki kişi bilgileri kamera görüntüleri ile elektronik işlem log verileri üzerinden inceleniyor.
ATM'lerin kart yutması, hem güvenlik protokollarından hem de teknik arızalardan kaynaklanabilen otomatik bir koruma mekanizması. Kart şifresinin 3 kez üst üste yanlış girilmesi durumunda ATM güvenlik sebebiyle karta el koyuyor. Kayıp ve çalıntı bildirimi bulunan kartlar, kullanım süresi sona ermiş kartlar, mekanik arızalar ve dolandırıcılık amaçlı yerleştirilen aparatlar da kartın yutulmasına yol açabiliyor.
Kaynak: Sözcü
