Birleşmiş Milletler desteğiyle hazırlanan kapsamlı rapor, küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyi aşmasının buzullar ile kutup buz örtülerinde kalıcı zararlara yol açabileceğini ortaya koydu. Rapora göre, aşım süresince sıcaklıkların mümkün olan en kısa sürede 1 derecenin altına indirilmesi gerekiyor.

Uluslararası Kriyosfer İklim Girişimi ile Birleşmiş Milletler Çevre Programı iş birliğinde 80 bilim insanının hazırladığı çalışma, kar ve buz kaybının acil emisyon kesintileri yerine 2 veya 3 derecelik ısınmayı tercih etmenin mümkün olduğu yönündeki yaklaşımı reddetti. Mevcut iklim politikalarının sürdürülmesi halinde yüzyıl sonunda yaklaşık 3 derecelik zirve sıcaklıklara ulaşılabileceği öngörüldü.

Bu senaryonun yüzeye yakın permafrostun neredeyse tamamını eritmesi, okyanus dolaşımında ciddi bozulmalara yol açması ve yaygın asitlenmeyi tetiklemesi bekleniyor. Sanayi öncesi döneme kıyasla gezegenin 1,3 derece ısındığı hatırlatılan raporda, 2150 yılına kadar uzun vadeli ısınmanın 1 derecenin altına çekilmesi için atmosferden yeterli karbonun uzaklaştırılması gerektiği vurgulandı.

Grönland ve Antarktika buz örtülerinin 1990'lı yıllara kıyasla altı kat daha hızlı eridiği tespit edildi. Isınmanın 1,5 dereceye geri dönmesi durumunda bile kutup buz örtülerinin kaybetmeye devam edeceği, güvenli sıcaklık sınırının ise 1,0 dereceye yakın veya daha düşük olması gerektiği belirtildi.

Raporun başyazarı ve buzulbilimci James Kirkham, eşiklerin aşılmasının değişimleri geri döndürülemez hale getirebileceğini ve toparlanmanın yüzyıllar hatta binyıllar alabileceğini belirtti. İsviçre'nin son beş yılda buzul buzunun yüzde 20'sini kaybettiği, dünya çapında binlerce buzullun her yıl yok olmasının beklendiği kaydedildi.

İklim bilimci Bill Hare, hızla eriyen buz örtükleri ile deniz buzundaki kayıpların insan ölçeğinde geri döndürülemez boyutlara ulaştığını belirtti. Dünya liderlerinin Türkiye'de toplandığı 31. yıllık COP iklim konferansı öncesinde yayımlanan rapor, kriyosferdeki kayıpların iklim etkilerini uyum sınırlarının ötesine taşıdığını vurguladı.

Kaynak: Karar