Demiryollarının 19'uncu yüzyıldaki gelişiminde ağır işçi emeği belirleyici oldu. Dünya genelinde inşaat sırasında hayatını kaybeden işçilerin toplam sayısı bilinmiyor. ABD'deki ilk kıtalararası demiryolu, kayıp sayısının belirsizliğini gösteren önemli bir örnek.
Central Pacific Railroad, ilk kıtalararası demiryolun batı bölümünü 1865-1869 arasında inşa etti. Binlerce Çinli göçmen işçi çalıştırıldı; yoğun dönemlerde iş gücünün yaklaşık yüzde 90'unu oluşturdular. Stanford Üniversitesi projesine göre aynı anda 10 bin ila 15 bin, dönem boyunca toplam 20 bin işçi çalışmış olabilir.
Çinli işçiler beyaz işçilere göre ortalama yüzde 30 daha düşük ücret alıyor; barınma, yiyecek ve ekipman giderlerini kendileri karşılıyordu. Sierra Nevada Dağları'ndaki tünel çalışmalarında patlayıcılar, uçurumlar, kaya düşmeleri, heyelanlar, kar ve çığlar can kayıplarına yol açtı.
Ölüm sayıları net değil. Şirketlerin kayıt tutmaması ve işçilerin gruplar hâlinde kaydedilmesi, araştırmayı zorlaştırdı. ABD Ulusal Park Servisi, 1000'in üzerinde Çinli işçinin hayatını kaybettiğini tahmin etti. Stanford araştırmacıları ise 50 ila 150 ile 2 bin veya daha fazla arasında değişen tahminler bildirdi.
24 Haziran 1867'de Cisco ile Truckee arasındaki hatta çalışan Çinli işçiler topluca iş bıraktı. Ücret artışı, günlük çalışma süresinin 11 saatten 10 saate indirilmesi ve tünel vardiyalarının kısaltılması talep edildi. Bir hafta süren eyleme karşı kamplara yiyecek ve erzak sevkiyatı kesildi.
10 Mayıs 1869'da hatlar Utah'taki Promontory Summit'te birleşti ve ilk kıtalararası demiryolu tamamlandı. Projede belirleyici rol oynayan Çinli işçilerin emeği uzun yıllar geri planda kaldı.
Kaynak: Evrensel
