1 Kasım'da yürürlüğe girmesi öngörülen ÖTV artışları, motorin ve benzinde yeni bir fiyat dalgalanmasına yol açabilir. Vergi kaynaklı artışların motorinde litre başına 3,60 TL, benzinde ise yaklaşık 4,15 TL düzeyinde olması bekleniyor. Bu rakamlar, söz konusu değişikliklerin pompa fiyatlarına yansıması üzerinden hesaplanıyor.
Sözcü yazarı ve ekonomist Mahmut Aydoğmuş, vergi artışının kesinleşmesi hâlinde ilk etkinin pompada görüleceğini, ancak artışın tek başına belirleyici olmayacağını belirtti. Buna göre motorinde litre başına uygulanan 6 TL'lik ÖTV'nin 9 TL'ye, 95 oktan benzinde 8,90 TL olan ÖTV'nin 12,36 TL'ye çıkması öngörülüyor.
İkinci risk, Türk lirasındaki değer kaybının hızlanması olarak gösteriliyor. Aydoğmuş, yılın ilk dokuz ayında dolar kurundaki aylık ortalama artışın yaklaşık yüzde 1,65 seviyesinde kaldığını, ekim ayının sonlarına doğru yüzde 1,75'e ulaştığını aktardı. Mevcut eğilimin sürmesi hâlinde dolar kurunun kasım sonunda 50,71 TL seviyesine çıkabileceğini belirtti. Bu senaryoda kur kaynaklı ilave maliyetin litre başına yaklaşık 2,50 TL'ye ulaşması hesaplanıyor.
Üçüncü belirsizlik ise petrol arzı üzerinde etkili olabilecek Orta Doğu gelişmeleri. Aydoğmuş, ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin ardından İran ile İsrail ve ABD arasındaki gerilimin yeniden tırmanması ihtimaline dikkat çekti. Brent petrolünün 120 doların üzerine çıkması hâlinde Türkiye için ciddi bir enerji maliyeti şoku oluşabileceğini ifade etti.
Aydoğmuş, petrolün uluslararası fiyatı değişmese bile kur hareketlerinin ithalat maliyetini yükseltebileceğini vurguladı. Vergi ve kur kaynaklı hesaplamaların motorinde yaklaşık 6 TL, benzinde 6,55 TL düzeyinde toplam fiyat baskısı işaret ettiğini belirtti. Bu sonuçlar gerçekleşmiş zamlardan ziyade risk hesaplaması niteliğinde.
Akaryakıt maliyetlerindeki artışın taşımacılık, üretim, tarım ve gıda fiyatlarına yansıyabileceğini kaydeden Aydoğmuş, enerji maliyetlerinin ekonomi genelinde baskı oluşturma riski taşıdığını ifade etti. Aydoğmuş'un değerlendirmeleri yatırım tavsiyesi değildir.
Kaynak: Sözcü
