Kutup bölgesindeki soğuk havayı çevreleyen kutup girdabının kasım ayında olağan dışı biçimde zayıflaması bekleniyor. Severe Weather Europe'un 4 Kasım tarihli analizine göre stratosferdeki rüzgârların yavaşlayıp yön değiştirmesi, kayıtlardaki en erken ani stratosferik ısınma olaylarından birini oluşturabilir.
Söz konusu değişimin yaklaşık üç hafta erken gerçekleşmesi bekleniyor. Zayıflayan kutup girdabı, soğuk hava kütlelerinin kuzeyden daha güneye hareket etme ihtimalini artırıyor. Bunun hangi bölgeleri etkileyeceği ise diğer basınç sistemlerinin konumuna bağlı olarak belirleniyor.
Erken ısınmanın olası etkilerini incelemek için binlerce iklim modeli simülasyonu değerlendirildi. Güçlü El Niño ve pozitif QBO koşullarıyla birlikte kasım ayının başında kutup girdabının çöktüğü 21 benzer senaryo karşılaştırıldı. Sonuçlar, aralıkta Avrupa'nın geniş bölümünde mevsim normallerinin altında sıcaklıklar ve normalin üzerinde kar yağışı sinyali gösterdi.
Simülasyonlarda Avrupa'nın doğu ve kuzeyinde alçak basınç, batısında ise yüksek basınç etkisi öne çıkıyor. Bu düzenin kıtaya kuzeyden soğuk hava taşınmasını kolaylaştırabileceği değerlendiriliyor. Ancak çalışma gerçekleşmiş bir hava tahmini değil; erken ısınmanın tek başına oluşturabileceği etkiyi gösteriyor.
Türkiye'yi etkileyebilecek bir soğuk hava dalgasının Balkanlar üzerinden ilerlemesi mümkün görülüyor. Mevcut simülasyonlar ülke için doğrudan soğuk hava veya kar yağışı öngörüsü sunmuyor. Soğuk havayın Türkiye'ye ulaşıp ulaşmayacağı, önümüzdeki haftalarda oluşacak basınç sistemlerine bağlı. Aralıktaki soğuk etkinin ocakta aynı biçimde sürmediği, batı, kuzey ve orta kesimlerde soğuk hava öne çıkarken doğuda sıcaklıkların normalin üzerine çıkabildiği görülüyor.
Pasifik Okyanusu'nda etkisini artıran güçlü El Niño da kış koşulları üzerinde belirleyici olabilir. Bu olayın basınç dağılımı ve jet akımları üzerindeki etkisi, kutup girdabının zayıflamasıyla oluşabilecek soğuk hava etkisini bazı bölgelerde sınırlayabilir. Bu nedenle Türkiye'de kışın seyrini belirleyecek gelişmelerin önümüzdeki haftalarda izlenmesi gerekiyor.
Kaynak: Sözcü
