Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasında imzalanan 16 maddelik Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi. Komisyon başkanlığını AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay yürüttü. Toplantıda Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü anlaşmayı sundu ve milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Fuat Oktay, görüşmelerin Orta Doğu, Rusya-Ukrayna savaşı, Kafkaslar, Balkanlar ve Kuzey Afrika’daki hassasiyetlerin bölgesel güvenliği etkilediğini belirtti. Anlaşmanın bölgesel sahiplenme ve caydırıcılık amacı taşıdığını, barış ile istikrarı hedefleyen bir savunma yapısı önerdiğini aktardı. Yeni üyelerin katılımının çekirdek tarafların rızasına bağlı olduğunu da vurguladı.
Anlaşmanın ikinci maddesinde, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı veya askerî saldırganlığın tüm taraflara yapılmış sayılacağı belirtiliyor. Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkı çerçevesinde, saldırıya uğrayan ülkeye askerî imkân ve kabiliyetler dâhil mevcut karşılıklı yardım olanaklarıyla derhal destek verilecek.
Savunma sanayii alanında tarafların ortak üretim yapması, ileri teknoloji gerektiren alanlarda ortak araştırma ve geliştirme projeleri yürütmesi, eğitim desteği sağlaması ve barış, savaş ile olağanüstü hâllere yönelik lojistik mekanizması kurması öngörülüyor. Anlaşma ayrıca güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımını ve gizlilik dereceli belgelerin bilmesi gereken prensibine uygun korunmasını düzenliyor.
İttifakın kurumsal yapısında dışişleri, savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi yer alacak. Suudi Arabistan’ın ev sahipliği yapacağı daimi sekretaryayı, Pakistan vatandaşı ilk genel sekreter yönetecek. Yeni ülkelerin katılımı çekirdek tarafların oydaşmasına bağlı olacak.
Anlaşma, onay belgelerinin sekretaryaya verilmesinin ardından yürürlüğe girecek ve süresiz geçerli olacak. İlk 10 yıl boyunca tarafların ayrılması mümkün olmayacak; bu sürenin ardından en az 3 ay önceden yazılı bildirim şartıyla çekilme hakkı bulunacak. Metin Türkçe, Arapça ve İngilizce hazırlanmış olup yorum farklılıklarında İngilizce metin esas alınacak.
Kaynak: A Haber Gündem
