Kent yaşamı, trafik gürültüsü, egzoz dumanı, yapay ışık ve sıcak hava dalgaları nedeniyle insan sağlığını görünmeyen bir yükle karşı karşıya bırakıyor. Medipol Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Asım Enhoş'a göre çevresel riskler, kalp-damar sağlığı açısından ayrıca değerlendirilmeli.
Enhoş, klasik risk faktörlerinin değişmediğini, sigara, yüksek LDL kolesterol, hipertansiyon, diyabet, obezite, hareketsizlik ve genetik yatkınlığın öne çıktığını belirtti. Yaşanılan çevrenin etkisinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.
2024 yılında yayımlanan bir çalışmada damar sertliğine yol açan plaklarda mikro ve nanoplastikler saptandı. Bu parçacıkları taşıyan hastalarda kalp krizi, inme veya ölüm olaylarının daha sık görüldüğü bildirildi. 2026 yılındaki yeni çalışmada kalp krizi geçiren hastaların koroner kanında mikro ve nanoplastiklerin daha yüksek olduğu görüldü.
Kirli hava içindeki küçük partiküller akciğer iltihabına yol açabiliyor. Bu durum kan dolaşımını etkileyerek damar yapısını ve pıhtılaşma sistemini değiştirebiliyor; tansiyon, kalp hızı ve ritminde değişiklikler oluşturabiliyor. Enhoş, hava kirliliğine maruziyetin bu açılardan önem taşıdığını vurguladı.
Kronik trafik gürültüsü uyku kalitesini bozarak sempatik sinir sistemini etkinleştirebilir. Enhoş'a göre bunun kan basıncı ve kalp hızını artırabileceğini, stres yanıtı ve damar işlevlerinde bozulmalar gelişebileceğini belirtti. Gece yapay ışığının da biyolojik ritmi bozarak uyku, kan basıncı, metabolizma ve otonom sinir sistemi üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini söyledi.
Aşırı sıcakların kalp sağlığı açısından risk oluşturabileceğini belirten Enhoş, yaşlıların ve kronik hastalığı bulunanların daha fazla etkilenebileceğini ifade etti. Hekim değerlendirmesinde yalnızca klasik riskler değil, hastanın nerede ve nasıl yaşadığının da sorulması gerektiğini aktardı.
Kaynak: Yeni Şafak
