John Healey'in ilk bütçesi Çarşamba sunulacak ve Andy Burnham döneminin yönünü belirleyecek. Günlük harcama ile kamu yatırımı için £1.42tn ayrılacak; yaklaşık £100bn borç faizine gidecek. Borçlanma 2025-26'ya göre azaldı, ancak Office for Budget Responsibility'ın Mart tahmininden fazla harcama bekleniyor.
Zorlanan hanehalkı, yeni ev alanlar ve küçük dükkânlar desteklenirken bankalar ile çevrimiçi pazaryerleri ek yükümlülüklere karşı karşı çıkabilir. Gelecek yıl kaldırılması planlanan gaz sabit ücretleri tipik hanehalkına yılda £108 kazandırabilir. Ebeveyn ödeneğinin genişletilmesi, ücretsiz bakım verenlerin ödeneği kaybetmemesi ve 100'den fazla üründe ithalat tarifesinin kaldırılması da öngörülüyor.
İlk konut alıcıları için yeni yapılan evlere yönelik 20% özsermaye kredisi, başlangıçta faizsiz dönem ve 2.5% depozito söz konusu. Bütçe, programın nasıl işleyeceğine ilişkin ayrıntıları netleştirecek.
Savunma yatırım planındaki £4.7bn açığın bütçelerden kesilerek kapatılması hedefleniyor. Gelir vergisi, ulusal sigorta ve VAT oranlarını artırma seçenekleri değerlendiriliyor. Banka ek vergisinin 8%'den önceki 3% seviyesine dönmesiyle yılda £2bn üzeri gelir sağlanabilir; çevrimiçi pazaryerlerinin büyük satıcılardan VAT toplaması da £1bn ek gelir yaratabilir.
Küçük mağazaların işletme vergisi eşiği £12,000'den £18,000'e çıkarılabilir. Bira vergisi enflasyonla uyumlu artarsa pint başına vergi 50p'den 52p'ye yükselebilir. Yakıt vergisi dondurulmaya devam edebilir; Institute for Fiscal Studies, bunun 2029-30'a kadar sürdürülmesinin £4bn maliyet yaratabileceğini hesaplıyor.
Büyük mülkler vergisinde eşiğin £1.5m'ye düşürülmesi düşünülüyor; Londra milletvekilleri değişikliğe karşı çıkıyor ve seçeneğin dışlandığına inanıyor. Sermaye kazancı vergisinin gelir vergisiyle eşitlenmesi reddedildi. İngiltere'de yetki yayımını destekleyen paket £150m, £1.5bn borçlanma imkânı ve gelecek yıl için £285m içerecek; zengin yabancılar için yeni vize planı iptal edildi.
Kaynak: The Guardian World
